श्री सरस्वती प्रसन्न
योगिनी श्रीनिवास पाळंदे,पुणे
*ती आणि माझा महिलादिन*
मार्चच्या कामघाईतही
महिलादिन येतोच ना!!
यंदा कुणाला बोलवायचं??
चर्चा चालू!!!!!
कुणाला बोलवायलाच हवं का?
अशी कुणी नाही का चालणार??
जी आपल्या आजूबाजूलाच असते??
आपल्यातुपल्या सारखीच असते??
मला ना अशावेळी
*ती आठवते!!!!!!!*
ती माझी बहिण
सख्खी नाही,अख्खी बहीण
नात्याने,मनाने
बाकी फरक असतोच ना
तो आहेच......
ती गोरी मी सावळी.
ती बुट्टूकू मी मध्यम.
ती चालताना हिरनी
माझी गजगामिनी.
लहानपणीं कोकणात
मी झोपाळ्यावर सुस्त
ती परडी घेऊन *फुलमस्त*
तिच्यामागे धावावं लागे
तेसुद्धा काट्याकुट्यातुन
टोचणार्या दगडातून
कोकणातल्या घरामागे
पार पार टोकाला,
सगळं रान कुस्करत गेल्यावर
एक बकुळी होती
हिला ती फुलं लागायची
घराजवळचे गुलाब,जाई, जुई
कवठीचाफा यांनी
निःश्वासलेले सुगन्ध
आम्हाला पुरे व्हायचे.
पण हिला बकुळ हवीच
तीच ती….
*वाटेवर काटे* असलेली
*तर अशी ही*
पानोपानींचे शुभशकुन
गोळा करत बसणारी
पानं हिरवी असोत वा पिवळी
झाडावर असोत वा मातीवर
पुस्तकाची असोत वा पेपरची
रविवारी तिच्या घरचा टीव्ही बंद
आणि......
सात आठ वर्तमानपत्रांची
चळत आलेली असते घरात
पान न पान वाचते
पुस्तकं पुस्तकं....किती ती पुस्तकं!!
झपाटलेलं वाचन
आणि त्यावर लेखकांना
लिहिलेली अभिप्राय पत्रं
तिला आशिर्वाद द्यायला
पु.ल.सुद्धा आले होते
*पिवळ्या पत्रातून*
लोकांकडे कपाटभर कपडे
हिच्याकडे कपाटभर पुस्तकं
पण सोबत कपडे आणि दागिनेसुद्धा
म्हणते कशी!!!
उच्च राहणी आणि उच्च विचारसरणी
एकदा तिच्या ऑफीसात
कुणी एक लेखक आले
ऑफीसातल्या *प्रजेने*
त्यांना कस बरं ओळखावं?
हिने ओळखलं,अर्थातच..
आणि तिथेच घातला
*वाकुन-वाला* नमस्कार
उत्साहाने फसफसत राहिली
तुमचं हे वाचलंय..ते आवडलंय
उत्तम उत्तम शास्त्रीय संगीत
उत्तम उत्तम चित्रकृती
एन सी पी ए
कुठले कुठले संगीत महोत्सव
काळाघोडा फेस्टिव्हल
साहित्य संमेलन
जहांगीर आर्ट गॅलरी
घाशीरामच्या प्रयोगाला
शेजारी चक्क शरद पवार
*तर अशी ही*
अगदी सोललेल्या
केळफुलावरही जीव टाकणारी
सोलताना त्यातल्या *गर्भछटा*
मातृमायेने बघणारी
अडल्या नडल्याना भरघोस देणारी
वळचणीच्या कबुतरीचं
बाळंतपणसुद्धा करणारी
वेळप्रसंगी मात्र *कडकलक्ष्मी*
तिचं हे दुसरं रूप!!!!
ती कुणाचाच अपमान करत नाही
आणि स्वतःचा खपवून घेत नाही
म्हणूनच
टिपिकल सरकारी ऑफीसात
मध्यभागी उभं राहून
आम्हाला जातीवरून चिडवलंत
तर.........
मी सुद्धा तुमच्यावर केस करीन..
करूनच दाखवीन!!!
असं ठणकावून सांगूं शकते
ती नाही घाबरत कुणाला!!
रेल्वेच्या डब्यात कायमच
हिच्याकडे प्लास्टिक पिशवी
एकदा एक बाई मटार सोलत होती
कचरा तिथेच,रेल्वेच्या डब्यात
हिने तिला आधी *शब्दांनी सोललं*
नंतर प्लॅस्टिक पिशवी दिली
सालं टाकायला.
घाटकोपर स्टेशनच्या
अलीकडे पलीकडे
नीतीचे *पहारे* उलथवून
स्त्रीत्वाच्या *तिजोऱ्या*
उघड्या पडलेल्या कुठल्याशा
*झोपडीसाठी*
मनाच्या *दाराच्यादोऱ्या* उघडून
ही,चालत्या रेल्वेतून
चांगल्या कपड्यांची गाठोडी टाकते
*तर अशी ही*
यंदाच्या थर्टी फर्स्टला
मी तिला विचारलं
‘आज काय बेत?’
ती म्हणाली ‘उपास’
मी विचारलं ‘का बरं?’
ती म्हणाली
*कोरोनातल्या भूकबळींच्या स्मरणार्थ*
मला एकदम लालबहादूर आठवले
आता *ही* त्यांच्याइतकी महान आहे का??
नाहीच!!!!!
पण इतकीही लहान नाहीं की
तिच्या या समाजभानाचा
उल्लेखही करू नये
*तर अशी ही*
मुंबईच्या रेल्वेतूनही
वेळेपूर्वी तब्बल दहा मिनिटे
ऑफीसात पोचणारी
तिथला क्षण न क्षण
कामी लावणारी
ऑफिसातल्या टेम्पररी मुलीला
ऑफिस वेळेवर पगार देत नाही
म्हणून खिशातून नोटा काढून देणारी
पिवळे कागद
सरकारची कामाची शान घालवतात
म्हणून ऑफीसात स्वखर्चाने
पांढरेशुभ्र कागद आणणारी
झपाटलेपणे पुस्तकं घेणारी
चरचरावर स्वतःला ओवळणारी
फुलांना काव्यपाकळीत बांधणारी
मालिनीताईंच्या गाण्यात रमणारी
ढगांच्या छटा पाहताना हरखणारी
गीताई वाचताना गहिवरणारी
फुलं तोडताना झाडांची माफी मागणारी
टेरेसवरची जास्वंदीची फांदी
मैत्रिणीला देताना,फांदीचा *माहेरनिरोप* घेणारी
सूर्यग्रहण सोहोळ्याचा *विश्वसाक्ष* समारंभ
रेशमी साडी नेसून,घरात साजरा करणारी
*पैसाच्या* ज्ञानखांबाला
*अश्रूभीज* मिठी मारणारी
आसक्ती…अनासक्तीचा तोल
काटेकोरपणे सांभाळणारी
*अशी ही*
माझ्या मनातल्या महिलादिनाची
*कायमची व्याख्याती*
मी, आठ मार्चची वाट नाही पाहात
कारण.... माझा महिलादिन
वर्षभर चालू असतो
तिच्याकडून काही घेण्यात…..
आणि…….
*तिच्यासारख्याना शोधण्यात…*
योगिनी श्रीनिवास पाळंदे,पुणे
No comments:
Post a Comment