श्री सरस्वती प्रसन्न
आज तिला जाऊन बरोबबर 1 वर्ष झालं.गेले वर्षभर,तिच्या खोलीत,
तिच्याच तक्क्याला टेकुन बसून मी रोज काही न काही लिहिते आहे.
ती म्हणायची काही काही दिवाळी अंक अगदीच फालतू आलेत यंदा आणि किती त्यातले ते फडतूस लेख....त्यांच्यापेक्षा तू बरीच बरी लिहितेस....
तिच्या तसल्या शब्दांनी, *ही माझं कौतुक करते आहे की टीका,हेच समजत नसे.*
तिचं नाक टोकदार..अगदी एखाद्या प्रकरणाचा छडा लावायला उपयोगी पडेल इतकं...
एकदा झालंही तसच होतं.
ती इम्पोर्ट एक्स्पोर्टच्या सरकारी खात्यात ऑफिसर
तिथलं ओ एस डिपार्टमेंट
म्हणजे बदली,बढती,इन्क्रीमेंट, डिसीप्लिंनरी ऍक्शन वगैरे
तिच्या कारकिर्दीत एका माणसाने जातीचा खोटा दाखला आणून दिला
झालं,हिला वास लागला.
तिने सफाईदार नोट लिहून रेटून ते प्रकरण पार दिल्लीच्या मुख्यालया पर्यंत नेलं
आणि चक्क खोटा दाखला देणाऱ्याला, मागे हटावं लागलं.
नंतर तिचं प्रोमोशन झालं आणि तिला खाणारं खातं मिळालं...
ही , न खाणाऱ्यातली..त्यामुळे
सदैव ताण....
जागेवरून बाथरूमला उठलं
तरी ड्रॉवरमध्ये एखादं पुडक आलेलं असे
शेवटी त्याला कंटाळून,बिथरून तिने नोकरी सोडली
आणि एका महाचतुर ऑफिसरला डिपार्टमेंट मुकलं.
निवृत्तीनंतर तिच्या तीक्ष्ण बुद्धीचं टोक
दुसरीकडे वळलं
साधं बँकेत गेली तरी प्रत्येक एन्ट्री शेरलॉक होम्स स्टाईलने तपासायची
एकदा एका बँकेने एस एम एस चे 50 रुपये डेबिट लावले होते
हिने संबंधित माणसाला विचारलं
तो निरुत्तर
ही थेट मॅनेजर कडे
माझ्यकडे मोबाईलच नाही मग हे कसले चार्जेस
शेवटी एन्ट्री रिव्हर्ट झाली
पुढच्या वर्षी..तीच बँक...तेच चार्जेस
ही यावेळी थेट मॅनेजर कडे
*त्याच त्याच चुका दरवर्षी काय करता*
आम्ही म्हणायचो काही काही फार खडूस कस्टमर असतात
आणि तुम्ही त्यापैकी एक आहात.
बँकेत पेन्शन आणायला गेली आणि एकच खिडकी आणि मोठी रांग असेल तर आरडा ओरडा करून दुसरा काउंटर उघडायला लावायची.
पेन्शनचं बंडल उघडून त्यातल्या फाटक्या नोटा दुसऱ्या दिवशी त्याच कॅशीयरला साभार परत(कॉमेंट्स सह)
फुटपाथवरन चालत येताना,एकदा एक मोटरसायकलवाल्याने रस्त्यातील ट्रॅफिक टाळण्यासाठी फुटपाथवर गाडी घातली.
ही सटकली.....
रस्त्यात त्याच्या समोर बाबू गेनू झाली
आणि म्हणाली "ढकलून देईन तुला आणि तुझ्या गाडीला,
हा फुटपाथ आहे,आणि तो आमच्यासारख्याना
चालण्यासाठी केलेला आहे."
डी ए वाढल्याची बातमी पेपरात वाचली रे वाचली की हिच्या गणिताना सुरवात होई.
अचूक कॅलक्युलेशन असे.
संध्याकाळी नातवाला पाचशेची नोट
ते हल्ली महागडं आईसक्रीम मिळतं ते...काय रे नाव त्याचं???ती करिष्मा कपूर जाहिरात करते ते ??
75 रुपयाला एक कोन मिळतो,ते *मॅग्नम* घेऊन ये आपल्यासाठी .
पेन्शनचा दिवस खास उत्साहाचा असे
यावेळी दिवाळीचा सगळा खर्च मी करणार
अग दोघांचे मिळून पेन्शनचे केवढे पैसे मिळतात मला
जेव्हा हवे होते तेव्हा नाहीं मिळाले
आता नको झालेत एवढे पैसे,
असं म्हणायची
झुळझुळीत इस्त्रीच्या सिल्कच्यासाड्या पहाटे साडेपाचला फिरायला जातानासुद्धा नेसायची
थंडीत खांद्यावरून पदर
शाल किंवा स्वेटरचा आग्रह केला तर
म्हणायची ,या पुणेकरांची नाटकच किती
कुठे आहे एवढी थंडी?
ज्या दिवशी हवामान 12 दाखवतील त्याच्या दुसऱ्या दिवशी मी स्वेटर घालीन
ही मनाने आयुष्यभर मुंबईकर राहिली
अगदी पेपर सुद्धा जो मुंबईत वाचायची तोच पुण्यातही
आम्ही मुंबईकर फक्त म टा वाचतो म्हणायची
पण पेपरातून कधी मोदींवर शरसंधान झालं की मग मात्र म्हणायची हल्ली *म टा वाला* (मटारवाला नव्हे ह)जरा बिघडलाच आहे.
पुण्यातल्या देवळांवर मात्र खुश असायची!
रोज सकाळी अगदी धो धो पावसातही तिची देवळं तिने कधी चुकवली नाही.
देवळातून परत आल्यावर रुमालात भरून आणलेला पेढा,मोदक,बर्फी मला द्यायची!
मी कणभरच घेतला की म्हणे अहाहा काय पण तुझं डाएट!!!
कसली ती हाडं दिसतायत गळ्याशी!!
आम्ही नाही कधी असली फॅड केली!
चॉकलेट खावीत तर ती तिनेच!!
अमेरिकेहून आणलेलं कुठलंही चॉकलेट तिने सोडलं नाही.
फ्रीझमधली संख्या कमी व्हायला लागली की मला डाउट यायचा
मग दिसायच्या चांदया कुठे कुठे लपलेल्या..
इतकं गॊड खायची,इतकं गोड खायची
आणि वर म्हणे काय बिशाद आहे डायबेटीस मला व्हायची??
सगळे अवयव आणि सगळी इंद्रिय अति तीक्ष्ण!!
पण कानानी मात्र अधू झालेली.
1952 मध्ये झालेला टायफॉईड,
त्यात घेतलेलं ते तेव्हांचं,नव्याने आलेलं क्विनाइन!
त्यात तिची श्रवणशक्ती आणि नाकाची वास यायची शक्ती पूर्णपणे गमावली गेली.
आज कोव्हिडंमुळे माझ्या नाकाला वास येत नाहीये.
तर इतका त्रास होतोय.
नाकाच्या आतही दुसरं एक नाक असतं जे डोळ्याला नाही दिसत पण ते असतं.
फुलांचे वास,वेलचीचा वास,उदबत्तीचा वास,अगदी दूध करपल्याचाही वास टिपणारं!
मला कुठलाच वास येत नाहीये
जीव घाबरा झालाय
कोव्हिडंमुळे नव्हें ह
प्रतिभासारख्या टेरर बाईची मी सून..कोव्हिडला घाबरेन की काय
पण या *वासहरणाला* घाबरलेय मी
श्वास बंद झाल्यासारखं वाटतंय
वास यायची क्षमता किती मोलाची आहे ते जाणवतंय.
हिने अख्ख आयुष्य बिनवासाचं कसं काय काढलं असेल??
पण ईश्वराने ती शक्ती तिच्या मेंदूत मात्र भरून काढली आणि तिच्या त्या तीक्ष्ण बुद्धिचे गमतीदार तडाखे आम्ही एन्जॉय केले!
आज तिला न ओळखणारे लोकं सुद्धा ही पोस्ट वाचतील
हो वाचायलाच हवी!!!
तीच तर तिला खरी श्रद्धांजली असेल!
आणि हो
ज्या माझ्या लेखनाचं तिला अपार कौतुक वाटायचं ते या कोरोना काळात मी जपायचा,वाढवायचा प्रयत्न करते आहे हे ती फोटोतून पाहतेय....मला दिसतंय ना ते!!
लिहायची थांबले तर वरून एखादा कॉल सुद्धा करेल
तिच्या आणि माझ्या नात्याबद्दल काय लिहावं आणि काय बोलावं!!
बँकेतल्याच खात्यात काय पण स्वतःच्या पेन्शनच्याही खात्यात सुनेचं नाव घालणारी ही बाई,
देवळात मी आपल्या दोघींच्या नात्याबद्दल कुणाला सांगत नाही नाहीतर दृष्ट लागेल आपल्या दोघीना असं म्हणणारी ही प्रतिभा अनंत पाळंदे मागच्या वर्षी ह्याच दिवशी अनंतात विलीन झाली
अजून तीन दिवस जगती,तर 23 जानेवारी तिने गाठला असता
जो तिचा जन्मदिवस होता.
सुभाषचंद्र बोस,बाळासाहेब ठाकरे या सारख्या ज्वलंत व्यक्तिमत्वाचा जन्मदिन!
आम्ही चिडवायचो, स्फोटक व्यक्तीमत्व जन्मदिन म्हणून
ती सुद्धा घ्यायची कौतुकाने चिडवून!
शेवटपर्यंत काम करत राहीन ह्या ब्रीदाला जागली!
तिने,जाण्याच्या आदल्या दिवशी सोलून ठेवलेले एक किलो मटार फ्रीजमध्ये होते!
कितीतरी दिवस त्याला हात लावायची माझी हिम्मत नाही झाली.
मी गेल्यानंतर तुम्हाला त्रास नको म्हणून सगळीकडे सतर्कतेने केलेली नॉमिनेशनस
व्यवस्थित ठेवलेली कागदपत्रं
सगळा व्यवहार चतुर मामला
फ्रीजमध्ये गंगाजलाची बाटलीसुद्धा तिने मला दाखवून ठेवली होती.
ती गेल्यावर तेव्हढेसुद्धा कष्ट मला करायला लागले नाहीत.
"तुझ्या हळव्या स्वभावाची काळजी वाटते योगिनी,मी गेल्यावर
अजिबात डोळ्यातून पाणी नाही काढायचं" अस मला बजावून गेली आहे ती......
त्यामुळे महत्प्रयासाने डोळे कोरडे ठेवत,तिच्यावरचा लेख थांबवते.
योगिनी श्रीनिवास पाळंदे
No comments:
Post a Comment